Karar Alma Sanatı

Yoğun işlerden başınızı kaldırıp okumak istediğiniz kitaplara zaman ayıramıyor olabilirsiniz. Bu nedenle geçenlerde beğenerek okuduğum bir kitaptan özet notlarımı sizinle paylaşmak istiyorum. Çünkü eminim ki, hayatınızı kolaylaştıracak bilgiler içeriyor. Hepimiz her an bir karar veriyoruz: Yeni bir iş teklifi geldiğinde, bir şehirden diğerine taşınırken, bir girişim fikrini hayata geçirirken, eş seçerken… Kısaca başarılı ve mutlu insanların sırrı aslında verdikleri kararlarda yatıyor. Girişimci,kariyer koçu ve konuşmacı Mike Whitaker, “Decision Makeover” kitabında; -Bir sonraki kararınızın hayatınızı neden değiştirebileceğini -Neden kötü kararlar verdiğinizi -Gelecekle ilgili kararlarınızı nasıl almanız gerekiğini anlatıyor. Kararlar hayatınızın kalitesini ve kapsamını belirler. İyi kararlar veren insanlar genellikle daha başarılı ve tatmin edici hayatlar yaşarlar. Tüm zihinsel disiplinlerde olduğu gibi, akıllı karar verme, Mike Whitaker’ın bu kullanım kılavuzunda dile getirdiği gibi, belirli kurallara ve ilkelere uymayı gerektirir. Düşünsenize, hepimiz her an karar vermek zorundayız! Bu yüzden bu konuda daha iyi bilgi sahibi olmamız gerekmez mi? Whitaker bu kitabında nasıl daha iyi karar vereceğimizi öğretiyor. Sistematik bir yaklaşımla nasıl karar verilebileceğini merak ediyorsanız, okumaya devam edin!

Kitaptan hap bilgiler

  • İnsanlar kötü kararlar vererek geleceklerini baltalayabilirler.
  • Hayatınızdaki iyilerin ve kötülerin belirleyicisi çoğunlukla şansınız değil kararlarınızdır.
  • Duygular, düşüncenizi etkileyebilir ve kötü kararlara yol açabilir.
  • Hızlı alınan kararlar genellikle kötü kararlardır.
  • İnsanlar sabırsızdır. Anlık memnuniyet kazanmayı uzun vadeli hedeflere ulaşmaya tercih etmek gibi kötü kararlar alırlar.
  • İyi karar vermenin üç kuralı, hedeflerinizle bağlantıları vardır, durup düşünerek karar vermişsinizdir, duygularınızı bertaraf etmişsinizdir.
  • Bir kararın değerli olduğundan emin olmak için, sonuçları hakkında uzun uzun düşünün.
  • “Asıl kararlarınız” her zaman “asıl hedeflerinizi” desteklemelidir.
  • Büyük bir karar vermeden önce, “Bu seçim bana istediğimi getirecek mi?” Diye sorun.
  • Asla “deneme-yanılma yöntemi” kullanmayın. Karar vermek için bilinçli bir sistem kullanın. 

Şans sandığınızdan önemsiz

Şans, yaşamda sadece küçük bir rol oynar, ancak kararlarınız, hayatınızın parametrelerini belirlediği için kritik derecede önemlidir. Seçeneklerinizi dikkatlice ve akıllıca değerlendirmek için sistematik bir yaklaşım benimseyin.

Karar verme kontrolü ele almadaki en önemli eylemdir. Akıllı karar verme, nadiren güvenilir ve çoğunlukla da isabetsiz bir yaklaşım olan “deneme yanılma yöntemini” önler. Karar verme kasıtlı olmalı ve rastgele olmamalıdır. Kesin ve net bir sürecin sonucu olmalı.

“Bir kararın yaşam hedefleriniz üzerindeki potansiyel etkisi, onu önemli kılan şeydir”

Doğru nedenlerle kararlar verin. İnsanlar genellikle kararlarını hedeflerine değil, o anki duygularına dayandırırlar. Hedeflerinize odaklanın. Kötü kararlar yanlış eylemlere yol açar. O an önemsiz bulacağınız kadar küçük yanlış eylemleriniz geri dönüşü olmayan bir şekilde hayatınızı değiştirebilir. Büyük yanlış eylemlerin nelere malolacağını kestirmek bile güç.  İnsanların rutin olarak kötü kararlar almasının baş sorumlusu duygularıdır. En önemli hedeflerine odaklanmak ve uzun vadeli düşünmek yerine günü kurtaran kararlar verdiklerinde genellikle hata yaparlar.

Nedeniniz ne?

İyi kararlar almanın anahtarı hedeflerinizi netleştirmenizdir. Nedeninizle temas halinde olursanız karar vermeniz kolaylaşır. Hangi seçimlerin yapılacağını belirlemek için kendinize sorun, “Bu seçim bana istediğimi getirecek mi?”

Karar vermenin temel prensipleri:

Kararlarınızı verirken üç temel prensipe uyun:

  1. “Hedeflerinizi bilin” – Hedeflerinizle hep iletişimde olun. Uzun vadeli hedeflerinizi nasıl etkilediğini bilene kadar asla önemli bir karar vermeyin.
  2. “Duraklat” – Bir seçim yapmadan önce kararınızı düşünün. Seçmeyi planladığınız seçenek uzun vadeli hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olacak mı? 
  3. “Duyguyu ortadan kaldır” – “Zihinsel, fiziksel ve duygusal durumunuzu” analiz edene kadar asla harekete geçmeyin. Kararınızı, zihniniz ve duygularınız net olduğunda ve fiziksel olarak güçlü hissettiğinizde verin.

“Herhangi bir seçimin olası sonuçlarını hesaplamak konusunda uzman olmak, istediğiniz yaşam için yolunuzu aydınlatabilir.”
 

“Karar Araç Takımı”

Bu karar verme araçlarını kullanın:

  1. “Birkaç önemli hedefi yakın tut” – Dünya gürültüyle ve çılgınca aktivitelerle doludur. Günlük yoğun akış dikkatinizi dağıtabilir ve aklınızı karıştırabilir; dolayısıyla iyi seçimlerinizi tanımayı zorlaştırır. Birkaç tane “asıl hedef” inize odaklanın. Beş iyi bir sayıdır. Önceliklerinizi daraltmak, daha iyi planlamanızı ve yönetmenizi sağlayan karar verme disiplinini aşılar.
  2. “Sadece 1 tane bir var ” – Bir hedefe odaklandığınızda, çok değil, birincil hedefinize ulaşmanız daha olasıdır. En iyi beş hedefinizden birini seçin ve dikkatinizi verin. Planlama, yönetim ve karar verme, havada yalnızca bir top varken daha kolaydır – beş veya elli değil. Yaptığınız her şey ve verdiğiniz tüm kararlar bir numaralı hedefinizi desteklemelidir.
  3. “Hedef ve karar çakışması tespit etme” – Gelecekteki kararlarınızdan bazıları beş ana hedefinizle örtüşecektir. Bu hedeflerle kesişen kararlar “asıl kararlar” – yani sizin için önemli seçimlerdir. Bu kararlar çok önemli olduğu için, onları tanımlamak önemlidir.
  4. “Momentumu tanımak” – İyi bir “karar çizgisine” girdikten sonra bunun farkında olun. Çalışmanızı ve çabalarınızı pekiştirmek için başarınızı takdir edin ve ivme kazandığınız için gurur duyun.

İyi Karar Vermenin Yararları

Farklı seçenekleri tarırken, mümkün olan en akıllı seçeneklere nasıl ulaşacağınızı bileceksiniz. Akıllı karar vericiler zaman kazandırır, hedeflerine daha fazla ulaşır, daha fazla para kazanır, daha fazla farkındalık kazanır ve daha az stres ve daha fazla eğlence yaşarlar.

Akıllı karar verme, başarı için avantaj sağlayan altı ana “bileşen” sunar:

  1. “Boş zaman” – Vaktiniz olduğunda, bir konuda karar vermeden önce araştırma yapabilir, uzmanlara danışabilir ve seçeneklerinizi yeniden değerlendirebilirsiniz. Serbest zaman, başarının bir bileşenidir. İyi kararlar daha fazla boş zamanın temasını oluşturur, çünkü kötü seçimler yaparak yarattığınız sorunları düzeltmek için her dakikayı harcamazsınız.
  2. “İyi sağlık” – Birçok durumda, mevcut seçenekleriniz zihinsel ve fiziksel sağlığınızla doğru orantılıdır. Artan seçenekler, daha net düşünme ve daha iyi karar vermeyi sağlar. Zinde bir beden, egzersiz ve rahatlama dahil olmak üzere, hayatınızdaki her şey için daha az stres, daha iyi refah ve daha fazla zaman olarak size döner.
  3. “Para” – Popüler kutu oyunu Monopoly’de, istediğin mülke gelmek, ancak o esnada satın almak için paraya sahip olmamak sinir bozucu değil midir? Hayat da biraz Monopoly gibidir: Ne kadar çok paran varsa, o kadar çok şey satın alabilirsin ve o kadar çok seçeneğin olur. Zenginliklerinizi arttırmanın akıllı kararlar vermekle bir ilgisi var. Doğru yatırım yaparsanız, yüksek gelirin anahtarını elde edebilirsiniz.
  4. “Özgürlük” – Kelepçe takıyorsanız, bir kapıyı açamazsınız. Kapının diğer tarafında ne varsa – belki harika bir şey – öğrenmek için özgür olmalısınız. Özgürlük olmadan, yaşamdaki seçimleriniz sınırlı ve sınırlıdır. Özgürlükle sınırsız seçenek elde edersiniz.
  5.  “Sevinç” – İnsanlar mutluluk için gayret gösterir. Bu arayış, önemli miktarda karar vermenin temel bir bileşenidir. İyi sonuçların dağıtılmasına yol açan akıllı kararlar genellikle – ve oldukça mantıklı – karar vericiler için neşe kaynağıdır. 

Keşke bir karar vermeden önce yanıp sönen kırmızı ışıklar ile bizi yönlendiren sinyaller alabilseydik. Ama genellikle karşımıza önemsiz bir an gibi çıkarlar ve daha ne olduğunu anlamadan kendimizi daha büyük kararların eşiğinde buluruz. Umarım, okuduğum bu kitaptan paylaştığım bu notlar size kararlarınızı verirken ihtiyacınız olan rehberliği sağlar.

İlkim KOCAMAZ

www.ilkimkocamaz.net

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir